حسين مير حيدر
17
معارف گياهى ( فارسى )
3 . Artamisia maritima L . var pauciflora Ledeb . و Artemisia maritima var stechmonniana Besser . كه واريتههايى از افسنطين بحرى هستند . 4 . در مدارك گياهشناسان هندى گونه Artemisia persica Boiss . را نيز به نام « شيح » نام مىبرند . خواص آن مشابه شيح خراسانى و ساير شيحها مىباشد و بعضى از گياهشناسان اينگونه را مترادف A . cina مىشمارند ، اينگونه در تبت ، افغانستان و ايران در كرمان و اصفهان شناسايى شده است و اگر مترادف A . cina باشد در خراسان هم انتشار دارد . مشخصات گونهها و واريتههاى گياهان يادشده خيلى كوتاه ، در حدود يك وجب است . قاعدهء ساقههاى آنها سخت و چوبى محصور در برگهاى كوچك پوشيده از كرك سفيد مىباشد . اغلب روى زمين گسترده ، فقط گونه A . persica بلندى ساقهاش 5 / 1 - 1 متر است . آنچه كه در بازار دارويى تحت نام شيح ياسمن كنترا عرضه مىشود مخلوطى از غنچههاى ناشكفتهء تعدادى از گياهان بالا است كه همهء آنها در دفع كرم شكم مؤثر هستند . از بين گياهان فوق گونه A . cina در ايران در كرمان ، كوه لالهزار ، اراك و كوه هزار مسجد در ارتفاعات 3000 متر در خراسان مىرويد . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى در گياه شيح مادهء آرتميزين ، سانتونين « 1 » و اسانس وجود دارد . حد اكثر مقدار مواد عاملهء شيح يعنى مقدار سانتونين و آرتميزين در حدود 3 - 2 درصد غنچهها مىباشد و آن موقعى است كه غنچهها نشكفته هستند و پس از شكفتن غنچهها و ظهور گلها مقدار آن كاهش مىيابد . مقدار اسانس 8 - 4 درصد و شامل سينئول ، كمى ترپنيئول « 2 » ، پىنن و سسكىترپن « 3 » است . سانتونين تركيب شيميايى
--> ( 1 ) . Santonine ( 2 ) . Terpineol ( 3 ) . Sesquiterpene